Mijn schermleraar zegt altijd: De dood of de gladiolen! En dan vragen wij schermers ons af waar dit gezegde eigenlijk vandaan komt...

De dood of de gladiolen is een uitdrukking die zou stammen uit de tijd van de gladiatoren cq Romeinse soldaten die zichzelf het leven ontnamen met de Gladiolus (zwaard) na een nederlaag.
Het woord gladiolen in de uitdrukking zou dan dus niet slaan op de bloem, maar op de Latijnse benaming voor een klein zwaard.

Anderen kennen deze uitdrukking toe aan de ons ontvallen wielrenner Gerrie Kneteman. "De Kneet" stond bekend om zijn 'bloemige' uitdrukkingen. Deze uitdrukking is als door hem bedacht opgenomen in diverse woordenboeken met wielrenuitdrukkingen.

Helaas heb ik geen bron kunnen vinden die aangeeft welke van de bovenstaande twee verklaringen de enige juiste is, maar met een schermleraar die deze uitdrukking bezigt in gedachten, lijkt het aannemelijk dat deze uitdrukking niet aan Gerrie Kneteman toe te schrijven is.

Citaat:
'Dood of de gladiolen' was een staande uitdrukking bij ons in het dorp. Pas later begreep ik dat het hier geen tegenstelling maar een nevenschikking betreft: een gladiool is niet alleen een snel stervende bloem, maar ook een afgeleide van het Latijnse 'gladiolus' - het kleine zwaard waarmee Romeinse soldaten na een nederlaag op het slagveld zelfmoord pleegden.