Veel van de geneeskunde van de Romeinen was gebaseerd op wat er bij de Grieken al bekend was. Ook maakten zij zich de kennis van overwonnen volken eigen. Belangrijke onderdelen van de Romeinse geneeskunst: operaties (o.a. aan staar), amputaties, schedelboringen, verwijdering van galstenen en amandelen. Het instrumentarium was al goed ontwikkeld en is eigenlijk tot de Eerste Wereldoorlog in gebruik gebleven. De Romeinen erkenden het belang van preventie en een goede hygiëne en zorgden daarom voor schoon water en de bouw van rioleringen. Zij erkenden de idee van besmetting en isoleerden besmette zieken tijdens een epidemie. De Romeinen ontwikkelden een sterke badcultuur en een aantal hygiënische maatregelen.
In de 2e eeuw na Christus werd er zelfs al een geneeskundige encyclopedie geschreven. Nederland heeft een historicus die gespecialiseerd is in dit onderwerp, Maarten Dolmans. Hieronder iets over een activiteit waar hij bij betrokken was:
“Sint Maartenskliniek een dag in teken van Romeinse geneeskunde
Maarten Dolmans, historicus en gespecialiseerd in militaire geneeskunde uit de Romeinse tijd, gaf de hele middag presentaties over hoe de Romeinen hun geneeskunde uitoefenden. Hij presenteerde zich als Romeinse arts en opereerde live voor het publiek de gewonde militairen die buiten in gevecht waren. Zo werd er op antieke wijze een hand geamputeerd en een hoofdwond gehecht. ‘Ik verdoof mijn patiënten niet. Soms geef ik ze een mengseltje van kruiden waar ze een beetje suf van worden, maar meestal raakt een patiënt na tien minuten opereren vanzelf onder zeil,’ aldus Maarten Dolmans in antwoord op een vraag uit het publiek. […]
Romeinse arts Dolmans kwam met een uitgebreide set operatieinstrumenten uit die tijd en demonstreerde dat de Romeinen al erg ver waren in de medische geneeskunde. ‘Instrumenten waren perfect ontwikkeld. De Romeinen wisten heel goed welk mesje met welk snijvlak voor een bepaalde wond geschikt was. Allerlei soorten van operaties werden uitgevoerd, zelfs oogoperaties om bijvoorbeeld staar te verhelpen,’ aldus Dolmans. Romeinen ontwikkelden al deze kennis uit eigen ervaring, maar veel kennis kwam ook van de Grieken en van andere volkeren die zij hadden overwonnen. Zo leerden zij van de Friezen dat de plant weegbree goed te gebruiken is tegen scheurbuik vanwege het hoge vitamineC gehalte van de plant. De Romeinen maakten veel gebruik van geneeskrachtige kruiden en planten. Dolmans heeft kunnen aantonen dat tweederde van deze kruiden en planten ook werkelijk het beoogde effect op de gezondheid hadden. Dolmans: ‘De Romeinse geneeskunde is eigenlijk pas verouderd toen de penicilline en antibiotica geïntroduceerd werden. Tot ongeveer de eerste wereldoorlog is de Romeinse oorlogsgeneeskunde nauwelijks ingehaald’.”
In onderstaande bronnen vindt u nog veel meer.
