Hoe werken hersenen en het geheugen? Wat 'slaan we op' en wat vergeten we en hoe werkt het waarnemen en het zien?
Hele interessante vragen en er zijn boeken over vol geschreven. We geven je onderaan een aantal relevante titels van boeken, die je in de bibliotheek kunt aanvragen en wat interessante websites mee.
Een interessant stuk hebben we gevonden op Betacanon, een klein stukje hieruit:
"Niet alleen onze waarneming wordt bepaald door eiwitten, ook onze herinneringen worden door eiwitten opgeslagen in onze hersenen. Of het nu het gezicht van uw nieuwe collega is, of het pianostuk waar u zo hard op gestudeerd hebt, hersencellen hebben de benodigde informatie in de contactpunten opgeslagen. Wanneer een herinnering wordt vastgelegd, veranderen de contactpunten tussen hersencellen van volume. Boodschappen van andere hersencellen worden dan beter of slechter ontvangen. Niet van allemaal tegelijk, maar voor ieder contactpunt wordt het volume apart bijgesteld. Als bij muizen door genetische modificatie het volume-eiwit uit de antennes wordt weggehaald, zijn ze hun geheugen kwijt. Door de werking van dezelfde eiwitten te versterken, kunnen ze beter leren. Bij verstandelijk gehandicapten ontwikkelen de contactpunten tussen hersencellen niet goed. Ze veranderen minder makkelijk van volume. Het is voor hen dus moeilijker om iets te onthouden.". Zie verder de tweede link hieronder.
De functie van aandacht schijnt ook van belang te zijn bij wat we onthouden en niet:
"Functie van aandacht
Het richten van onze aandacht op een bepaald voorwerp in onze omgeving kan de waarneming hiervan aanscherpen. Aandacht helpt ons ook bij het visueel zoeken naar voorwerpen in de omgeving. Dit is relatief makkelijk als we ons op een simpel fysisch kenmerk kunnen richten zoals zoeken naar iemand met een rode trui in een menigte mensen. Het wordt lastiger (en vergt daardoor aandacht) als we op meerdere kenmerken tegelijk moeten letten, zoals zoeken naar een man (niet vrouw) met een rode trui. Volgens de cognitieve psycholoog Anne Treisman fungeert aandacht daarbij als een soort zoeklicht. Treisman zag het zoeklicht van aandacht (spotlight of attention) ook als het mechanisme dat er voor zorgt dat bij de visuele waarneming van een object de afzonderlijke kenmerken (kleur, vorm afstand, oriëntatie e.d.) worden geïntegeerd of gebonden tot een geheel." Zie derde link, meer over perceptie in het algemeen op de eerste link.
Hierbij nog een aantal boektitels over het onderwerp geheugen en waarneming:
- Douwe Draaisma, Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt, Historische uitgeverij, 2004
- Douwe Draaisma, De heimweefabriek, Historische uitgeverij, 2010
- Christiaan Hamaker, Het geheugen, Amsterdam University press, 2000
- Bernard Croisile, Het geheugen, Davidsfonds, 2009
- Larry R. Squire, Geheugen, Natuur & techniek, 2001
- Daniel L.Schacter, De kunst van het geheugen, Anthos, 1997. Hier wordt de wisselwerking tussen bedrieglijkheid van het geheugen en betrouwbare herinneringen behandeld.
- In het luisterboek Psychologie in de rechtzaal, Home Akademy, 2007 wordt ingegaan op de betrouwbaarheid van waarneming en geheugen van getuigen in de rechtzaal behandeld.
